Hervorming Vlaams opleidingsverlof vanaf 1 september 2026
De Vlaamse Regering voert een ingrijpende hervorming door van het Vlaams opleidingsverlof (VOV).
In lijn met de beleidsnota Werk 2024-2029 verschuift de focus van een algemeen recht naar een instrument dat specifiek is gericht op het versterken van de arbeidsmarktpositie en de productiviteit. De middelen worden voortaan doelgerichter ingezet om de huidige krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken.
Let op: de algemene inwerkingtreding is vastgelegd op 1 september 2026. Als werkgever is het essentieel om nu reeds rekening te houden met deze strengere criteria bij het plannen van jouw opleidingsbeleid voor de komende jaren.
Focus op arbeidsmarktgerichte opleidingen
De erkenning in de opleidingsdatabank van opleidingen die in aanmerking komen voor het Vlaams opleidingsverlof, wordt aanzienlijk selectiever. Er zullen dus heel wat opleidingen die nu wél in aanmerking komen voor Vlaams opleidingsverlof worden geschrapt uit de opleidingsdatabank.
Enkel opleidingen die direct bijdragen aan de inzetbaarheid van de werknemer komen nog in aanmerking. Het gaat ondermeer om volgende types van opleidingen:
- Knelpuntberoepen: opleidingen uit de officiële VDAB-knelpuntberoepenlijst;
- Digitale- en klimaattransitie: een nieuwe, cruciale categorie gericht op energie-, klimaat- en digitale competenties om de concurrentiekracht te waarborgen;
- STEM-opleidingen: opleidingen met een STEM-label of gericht op STEM-beroepen;
- Eerste diploma secundair onderwijs: de focus ligt op kortgeschoolden; diplomagerichte trajecten voor bachelor of master zijn enkel nog mogelijk indien ze binnen een andere toegelaten categorie vallen;
- Taalopleidingen: Nederlands, Frans, Duits en Engels, strikt beperkt tot niveau B1;
- Mentoropleidingen en sociaal overleg: specifieke trajecten voor mentoren en opleidingen over arbeidsrecht en sociaal overleg;
- Competentieprognoses: opleidingen die inspelen op aangetoonde sectorale tekorten (bijv. via de VLAMT-methode).
Louter interne aanpassingen aan systemen of tools en wettelijk verplichte opleidingen (bijv. via CAO of wet) zijn uitgesloten. Er geldt een uitzondering van 6 maanden voor nieuwe medewerkers. Voor hen mag VOV wel worden ingezet voor interne technologische systemen indien zij bij aanwerving nog niet over de nodige competenties beschikken.
De beoordelingsprocedure voor de opleidingen in de opleidingsdatabank gaat reeds van start op 1 juli 2026. Op die manier kan worden verzekerd dat de opleidingsdatabank op 1 september 2026 tijdig bijgewerkt is volgens de nieuwe beoordelingscriteria.
Het gemeenschappelijk initiatiefrecht: verdubbeling van uren
De hervorming verankert het gemeenschappelijk initiatiefrecht structureel. Dit wil zeggen dat als de werkgever een interessante opleiding voorstelt en de werknemer daarop ingaat, deze wordt beloond. Zo ziet de werknemer die zowel op eigen houtje als op voorstel van de werkgever cursussen volgt, zijn uren opleidingsverlof verdubbelen van 125 naar 250 uur.
De overheid wil hiermee vooral de drempel voor kort- en middengeschoolden verlagen, aangezien zij vaker opleidingen volgen op voorstel van de werkgever.
- Persoonlijk initiatief: maximaal 125 uur per schooljaar.
- Gemeenschappelijk initiatief: indien de werknemer ingaat op een voorstel van de werkgever én ook een opleiding op eigen initiatief volgt, verdubbelt het totaalrecht naar maximaal 250 uur (125 uur per type initiatief).
De werkgever dient de initiatiefnemer expliciet aan te geven bij de terugbetalingsaanvraag.
Financiële impact: verhoging werkgeversforfait
Werkgevers krijgen van de Vlaamse overheid een forfaitaire terugbetaling voor de loonkost van werknemers die een erkende opleiding volgen. Dit ‘werkgeversforfait’ wordt opgetrokken.
- Forfait schooljaar 2025-2026: 14,91 EUR per uur;
- Forfait schooljaar 2026-2027: 24,50 EUR per uur.
Bedrijfsinterne opleidingen en het verplichte preadvies
Bedrijfsinterne opleidingen worden voortaan onderworpen aan een strikt preventief toezicht. Een opleiding is 'bedrijfsintern' bij:
- Exclusiviteit voor een specifiek functieprofiel binnen de eigen organisatie.
- Focus op de huidige job zonder significante wijziging van de omgeving.
- Instructeurs die werknemers zijn van dezelfde werkgever (of gebruiker bij uitzendkrachten).
Je moet voortaan een gunstig preadvies aanvragen bij het departement WEWIS (Werk, Economie, Wetenschap, Innovatie en Sociale Economie). Hoewel dit nog kan tijdens de terugbetalingsaanvraag, raden wij aan dit vooraf te doen. De werkgever geeft hierbij een verklaring op eer.
Let op: de Vlaamse Sociale Inspectie kan deze feiten achteraf controleren en tegenspreken, wat kan leiden tot terugvorderingen. Bovendien mag het aandeel 'werkplekleren' binnen deze opleidingen nooit meer dan 80% bedragen.
Aanwezigheidsregels en sanctiebeleid
De overheid stapt af van het 'alles-of-niets' principe. Dit vereist een nauwgezettere administratie.
- Pro-rata terugbetaling: de vergoeding wordt strikt berekend op basis van de daadwerkelijke aanwezigheid in de les. De oude regel waarbij aanwezigheid op de eindbeoordeling volstond voor het volledige urenpakket, vervalt.
- Examens en EVC: voor het afleggen van examens bij de examencommissie of EVC-assessments wordt het recht vastgelegd op 16 uur (een verdubbeling).
- Weekendwerkers: werknemers die uitsluitend in het weekend werken, kunnen enkel nog VOV opnemen voor uren die samenvallen met een werkdag in hun dienstrooster.
Het sanctiebeleid voor opleidingsverstrekkers wordt verstrengd. De opleidingsverstrekkers die herhaaldelijk (minstens twee administratieve fouten) hun plichten verzaken, kunnen voor een jaar worden geschorst.
Overgangsbepalingen en voorbehoud
Er is een overgangsregeling voorzien voor meerjarige opleidingen die reeds gestart zijn. Deze opleidingen kunnen onder de oude voorwaarden worden voltooid.
De beschreven maatregelen zijn momenteel onder voorbehoud, want de betrokken wetgeving is nog niet definitief aangenomen. De uiteindelijke inhoud en modaliteiten kunnen dus nog wijzigen tot aan de officiële publicatie in het Belgisch Staatsblad.
Praktische acties
De vernieuwde procedure voor de opleidingsdatabank start op 1 juli 2026. Wij adviseren om vanaf die datum te verifiëren of eventuele geplande opleidingen voor het najaar van 2026 nog steeds in de opleidingsdatabank zijn opgenomen.
Bedrijfsinterne opleidingen vallen vanaf 1 september 2026 onder striktere regels en vereisen vaak een verplicht preadvies. Laat jouw interne opleidingen dus tijdig screenen!
Bron :
- voorontwerp van Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2018 tot uitvoering van afdeling 6 – toekenning van betaald educatief verlof in het kader van voortdurende vorming van de werknemers – van hoofdstuk IV van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen en tot wijziging van artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 betreffende de loopbaanbegeleiding, wat betreft de hervorming van het Vlaams opleidingsverlof,
- Hervorming Vlaams opleidingsverlof: wijzigingsbesluit | Vlaanderen.be.
Dit bericht delen: